Η ομορφιά των τρένων μιας άλλης εποχής και η προσφορά τους στη σύγχρονη εποχή
Ο Μορφωτικός Εκπολιτιστικός και Αθλητικός Σύλλογος (ΜΕΑΣ) «ΗΦΑΙΣΤΟΣ» Σιδηροδρομικών Υπαλλήλων Δράμας ιδρύθηκε το 1983.
Η ίδρυση του Εκπολιτιστικού Μορφωτικού Συλλόγου Σιδηροδρομικών Δράμας "Ο Ήφαιστος" αγκαλιάστηκε απ όλους τους Σιδηροδρομικούς του Νομού Δράμας, αλλά και της ευρύτερης περιοχής, καθώς επίσης και από φίλους του Σιδηροδρόμου.
Σήμερα είναι μέλος της Ένωσης Πολιτιστικών Φορέων Νομού Δράμας και συνεργάζεται με όλους τους φορείς και Συλλόγους του Νομού μας, για την διοργάνωση εκδηλώσεων και ανταλλαγή απόψεων πάνω σε θέματα που τους αφορούν.
Από την ίδρυση του Συλλόγου, ο ΟΣΕ παραχώρησε έκταση και κτιριακές εγκαταστάσεις, μέσα και έξω από τον Σιδηροδρομικό Σταθμό Δράμας, και με την προσωπική εργασία και παρέμβαση των μελών του Συλλόγου, δημιουργήθηκαν χώροι άθλησης (γήπεδο), αίθουσα πολιτιστικών εκδηλώσεων και διαλέξεων, όπου διδάσκονται παραδοσιακοί χοροί, ζωγραφική για τα παιδιά και τα μέλη, πίνγκ-πόνγκ, σκάκι και διάφορα άλλα επιτραπέζια παιχνίδια.
Μέσα στα πλαίσια των δραστηριοτήτων του, ο Σύλλογος διοργανώνει εκθέσεις παιδικής ζωγραφικής, παλαιών φωτογραφιών, εκδρομές μέσα και έξω από την Ελλάδα. Ενώ ιδιαίτερα γνωστή και αγαπητή, σε μικρούς και μεγάλους, είναι η Χριστουγεννιάτικη εκδήλωση, όπου ο Αη Βασίλης φτάνει στο Σταθμό της Δράμας πάνω σε μια παλιά ατμομηχανή, σκορπίζοντας δώρα και χαμόγελα στα μικρά παιδιά, και στη συνέχεια τα συνοδεύει σε μια μικρή αλλά αξέχαστη διαδρομή με το τρένο.
Γενικότεροι στόχοι του Συλλόγου
-Η πνευματική, μορφωτική, ηθική, καλλιτεχνική και γενικά πολιτιστική καλλιέργεια και εξύψωση των μελών του.
-Η ενίσχυση, προώθηση και ανάπτυξη κάθε πνευματικής, μορφωτικής, καλλιτεχνικής και πολιτιστικής προσπάθειας.
-Η ανάπτυξη και διάδοση του αθλητισμού κάθε κλάδου της σωματικής αγωγής, και κάθε κλάδου άθλησης.
-Η ανάπτυξη του πνεύματος συνεργασίας και αλληλεγγύης.
-Η διάσωση, συγκέντρωση και προβολή των λαογραφικών τοπικών στοιχείων.
-Η διατήρηση, προστασία και βελτίωση του φυσικού περιβάλλοντος.
-Η ψυχαγωγία και η σύσφιξη των σχέσεων της τοπικής κοινωνίας.
-Η συνεργασία με άλλους Συλλόγους και τις Τοπικές Αρχές.
Άνθρωποι και τρένα
Μια από τις κορυφαίες εκδηλώσεις του Συλλόγου Σιδηροδρομικών Δράμας είναι η εκδήλωση με την επωνυμία "Άνθρωποι και Τρένα" που πραγματοποιείται κάθε δύο χρόνια σε συνεργασία με τον ΟΣΕ, τη Νομαρχία, και το Δήμο Δράμας.
Η εκδήλωση αυτή έχει τρία σκέλη. Το πρώτο περιλαμβάνει ομιλίες από καταξιωμένους ομιλητές, όπου γίνεται αναφορά στην ιστορία και τα οφέλη του Σιδηροδρόμου στην περιοχή και στη χώρα γενικότερα. Μια ιστορία που στο πέρασμα του χρόνου προβάλει και στηρίζει τον τουρισμό και θέτει αναπτυξιακούς στόχους.
Το δεύτερος σκέλος περιλαμβάνει έκθεση φωτογραφιών, και παλαιών ατμομηχανών που άφησαν το δικό τους στίγμα στην ιστορία του τόπου, ενώ το τρίτο σκέλος είναι αφιερωμένο στην ξενάγηση στις ομορφιές του νομού και ειδικότερα στα στενά του Νέστου με το τρένο. Μια εκδρομή που όποιος δεν την έχει κάνει ακόμη, δεν μπορεί να αντιληφθεί το μεγαλείο της φύσης. Και φυσικά μια τέτοια γιορτή δεν μπορεί παρά να κλείνει με παραδοσιακό γλέντι.
Μουσείο Τρένων Δράμας
Σήμερα το καμάρι και το στολίδι του Συλλόγου αποτελεί το Μουσείο Τρένων τα εγκαίνια του οποίου πραγματοποιήθηκαν 27 Ιουνίου 2007 και στεγάζεται στην αίθουσα "Μακεδονία" του Μ.Ε.Α.Σ "Ήφαιστος" δίπλα στο Μηχανοστάσιο του Σιδηροδρομικού Σταθμού Δράμας.
Το μουσείο αυτό στήθηκε από την αγάπη και το μεράκι ανθρώπων που αφιέρωσαν την ζωή τους στα τρένα και με την υποστήριξη της Λέσχης Σιδηροδρομικών και Φίλων Σιδηροδρόμου Δράμας "Ήφαιστος".
Η ίδρυση στηρίχθηκε από πρόγραμμα του Γ' Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης 2000 - 2006 συγχρηματοδοτούμενο κατά 75% από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο & το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.
Στο χώρο του μουσείου ήδη υπάρχει ένα πολύ πλούσιο υλικό, το οποίο συντηρείται δεόντως και εκτίθεται σε οργανωμένα τμήματα εκδρομέων που έρχονται στην πόλη μας, ενισχύοντας την ανάπτυξη του τοπικού τουρισμού.
Στο χώρο του Μουσείου μπορεί να δει κανείς δύο ατμομηχανές που λειτουργούν και χρησιμοποιούνται για εκδρομές αλλά και σε γυρίσματα ταινιών. Πολύτιμα βαγόνια του ΟΡΙΕΝΤ ΕΠΡΕΣ. Μια ατμομηχανή Κ.Γ. κατασκευής 1927, η οποία είναι μόνιμα εκτεθειμένη στο χώρο του μουσείου και η συντήρηση της έγινε με χρήματα του ΥΜΑΘ επί εποχής Μ. Τζίμα.
Μια μακέτα τρένων σε σύγχρονο Σιδηροδρομικό δίκτυο, παλιό φωτογραφικό υλικό της περιοχής, αλλά και αντικείμενα και εξαρτήματα που αφορούν τον ΟΣΕ.
Στον εξωτερικό χώρο ο επισκέπτης μπορεί αν δει διάφορα ανταλλακτικά ατμομηχανών, το υδραγωγείο που χρησιμοποιούνταν για το γέμισμα των καζανιών των ατμομηχανών που χρησιμοποιούσαν κάρβουνο
Θα πρέπει να τονιστεί ότι η συγκέντρωση και η συντήρηση όλου αυτού του υλικού, πέρα από μια επίπονη προσπάθεια των ανθρώπων του Συλλόγου και χρήζουν επαίνου για την προσπάθεια τους αυτή, συμβάλλει στην διατήρηση και διάσωση ιστορικών στοιχείων και ντοκουμέντων του ΟΣΕ από μια άλλη εποχή και ταυτόχρονα η ύπαρξη του μουσείου αυτού συμβάλει στην προσέλκυση οργανωμένων τμήματα εκδρομέων, η παρουσία των οποίων συμβάλει στην ανάπτυξη του τοπικού τουρισμού.
Πρωταρχικός μας στόχος η εδραίωση του Μουσείου
Για τις προσπάθειες που καταβάλλονται για την συντήρηση και αναβάθμιση του μουσείου μας μίλησε ο κ. Μερκούριος Μερκούρης ταμίας του Συλλόγου και υπεύθυνος του μουσείου: "Πρωταρχικός μας στόχος είναι η εδραίωση του Μουσείου. Όλοι γνωρίζουμε ότι δεν είναι εύκολο να στηθεί ένα Μουσείο με πενιχρά μέσα. Ήδη χρηματοδοτηθήκαμε από το Υπουργείο Απασχόλησης με την ένταξη μας σε δύο πρόγραμμα για μη κυβερνητικές οργανώσεις, ωστόσο δεν απέμειναν πολλά χρήματα από τα προγράμματα αυτά γιατί έπρεπε να καλυφθούν και τα έξοδα του προσωπικού που προσλάβαμε σύμφωνα με την υποχρέωση που είχαμε.
Σε σύντομο χρονικό διάστημα θα έρθουν τα υπόλοιπα χρήματα της δεύτερης δόσης του δευτέρου προγράμματος και με τα χρήματα αυτά σκοπεύουμε να προχωρήσουμε στη επισκευή δύο βαγονιών που έχουμε. Το ένα Παγκαλικού τύπου-βαγόνι του υγειονομικού με ακτινωτούς άξονες- που το έχουμε στο Μουσείο μας και βρίσκεται σε κακή κατάσταση. Επίσης έχουμε ένα ακόμη βαγόνι που είναι η ρεμούλκα μιας αυτοκινητάμαξας Ferostall (παλιό otomotis του 1965) το οποίο και σκεφτόμαστε να συντηρήσουμε και αυτό. Το μεν ένα σκεφτόμαστε να το μετατρέψουμε σε πινακοθήκη όπου θα πραγματοποιούμε εκθέσεις ζωγραφική και φωτογραφίας, και στο άλλο σκεφτόμαστε να στεγάσουμε μια μακέτα που θα απεικονίζει τον Σιδηρόδρομο της περιοχής μας, ενώ στον υπόλοιπο χώρο, διατηρώντας την υπάρχουσα δομή (καθίσματα) θα τοποθετήσουμε μια τηλεόραση και ένα βίντεο, όπου θα μπορούμε να κάνουμε προβολές ταινιών στους επισκέπτες, με τις δράσεις του Σιδηροδρόμου, στο πέρασμα του χρόνου.
Όπως καταλαβαίνετε, οι μετατροπές αυτές και η συντήρηση-επισκευή των βαγονιών αυτών, έχει πολύ δουλειά και αρκετά μεγάλο κόστος. Για το λόγω αυτό, ζητήσαμε τη συνδρομή του ΟΣΕ, προκειμένου ένα μεγάλο μέρος των επισκευών να γίνει από το υπάρχον προσωπικό, για να μειωθεί το κόστος.
Ένα άλλο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε είναι η προσβασιμότητα του Μουσείου από τους επισκέπτες. Απαιτείται οι δύο χώροι που υπάρχουν, αυτός όπου βρίσκονται τα βαγόνια και οι μηχανές, μ' αυτόν που βρίσκεται το κτίριο του Μουσείου, να ενοποιηθούν. Οι επισκέπτες του Μουσείου είναι πάρα πολλοί, τόσο από σχολεία όσο και από πολίτες απ' όλη την Ελλάδα και δεν έχουμε έναν καλό εύχρηστο και εμφανίσιμο χώρο για να μπορέσουμε να προβάλουμε συγκεντρωτικά τα εκθέματα μας. Επειδή ο περισσότερος χώρος του μουσείου είναι υπαίθριος, χρειαζόμαστε ένα υπόστεγο, όπου θα μεταφέρουμε τις μηχανές και τα βαγόνια, για να είναι όλα μαζί σένα χώρο, και ο επισκέπτης να μπορεί εύκολα να τα επισκέπτεται. Σ' όλα αυτά, θα πρέπει επίσης να προστεθεί και η βελτίωση του περιβάλλοντος χώρου.
Έτσι, έχοντας τις δύο μηχανές και την τρίτη που έχουμε στο χώρο μας, μαζί μ' αυτά τα δύο βαγόνια που σκοπεύουμε να ανακαινίσουμε, θα εμπλουτιστεί κατά πολύ το μουσείο μας και θα γίνει ακόμη πιο ελκυστικό για τους τουρίστες, οι οποίοι και θα έχουν τη δυνατότητα να δουν από κοντά, πως ήταν τα τρένα μιας άλλης εποχής, τα οποία σήμερα έχουν μετατραπεί σε ελκυστικά εκθέματα".
Πλήθος πολιτιστικών & μορφωτικών εκδηλώσεων
Στις παράλληλες δράσεις του Συλλόγου αναφέρθηκε ο πρόεδρος του κ. Τζάφος Χρήστος: "Στο χώρο της Αγίας Βαρβάρας υπήρχε ένα μικρό κτίριο του ΟΣΕ το οποίο παραχωρήθηκε στο Δήμο Δράμας και σήμερα έχει μετατραπεί σε Κέντρο Ενημέρωσης Επισκεπτών. Στον επάνω χώρο του κτιρίου αυτού, έχουμε εγκαταστήσει μια μικρή μακέτα που απεικονίζει όλο το Σιδηροδρομικό δίκτυο της Δράμας και διάφορες φωτογραφίες από τα εγκαταλελειμμένα σήμερα κτίρια του ΟΣΕ. Το χώρο αυτό που είναι ανοιχτός κυρίως κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, τον επισκέπτεται πάρα πολύς κόσμος.
Οι δράσεις του Συλλόγου μας δεν περιορίζονται μόνο στη επέκταση και συντήρηση του μουσείου. Πραγματοποιούμε κι άλλες δράσεις. Όπως δενδροφυτεύσεις, έκδοση και διανομή βιβλίων σε σχολεία, εκδρομές εντός και εκτός Ελλάδος με επισκέψεις σε αντίστοιχα Σιδηροδρομικά μουσεία και Συλλόγους για την ανταλλαγή απόψεων και σύσφιξη σχέσεων.
Αξίζει να γίνει αναφορά και στο φυλλάδιο που έχει εκδώσει ο Σύλλογος όπου γίνεται αναφορά στην ιστορία του Σιδηροδρόμου, της Δράμας, αλλά και στις ομορφιές των στενών του Νέστου. Ακόμη σε συνεργασία με το Πολιτιστικό Κέντρο Αθηνών έχουν κυκλοφορήσει ένα βιβλίο με τίτλο: "Ερμής το τρένο της χαράς», που περιλαμβάνει ζωγραφιές και παραμύθια, ζωγραφισμένα και γραμμένα από παιδιά για παιδιά. Το βιβλίο αυτό δίδεται δωρεάν στα παιδιά των σχολείων που επισκέπτονται το Μουσείο.
Τέλος έχει τυπωθεί και ένα ημερολόγιο το οποίο και διανεμήθηκε δωρεάν σε όλους τους φορείς της Δράμας, με εικόνες από παλιές ατμομηχανές, και άλλα αντικείμενα της παλιάς εποχής".
Προοπτικές και στον Αθλητικό τομέα
Στις μελλοντικές αθλητικές δράσεις του Συλλόγου, αναφέρθηκε ο αντιπρόεδρος του κ. Θεοδόσης Χαριτόπουλος: "Ήδη έχουμε έρθει σε επαφή με την Παγκόσμια Ομοσπονδία Σιδηροδρομικών και ενδέχεται μέσα στο 2011 να διοργανώσουμε στη Δράμα το Παγκόσμιο πρωτάθλημα Μπάσκετ ομάδων των Σιδηροδρομικών. Στην προσπάθεια αυτή φυσικά χρειαζόμαστε τη συνδρομή τόσο της Νομαρχίας όσο και του Δήμου της Δράμας, αλλά και του Υπουργείου Μακεδονίας και Θράκης και της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού.
Ακόμη, θα θέλαμε να κάνουμε στο χώρο δίπλα από το μουσείο ένα μικρό γυμναστήριο για να μπορούν να αθλούνται δωρεάν τα παιδιά της γειτονιάς αλλά και των συναδέλφων. Αυτός είναι ένας επόμενος στόχος μας, σε αντικατάσταση της διακοπής ενασχόλησης μας με το ποδόσφαιρο, λόγω αυξημένου κόστους.
Τέλος να αναφέρουμε ότι σύντομα θα μπει σε λειτουργία και η ιστοσελίδα του Συλλόγου όπου θα προβάλλεται το μουσείο των τρένων και οι δραστηριότητες μας".
Το ιστορικό του Σιδηροδρομικού Σταθμού Δράμας
Στα τέλη του 19ου αιώνα τοποθετείται ένα γεγονός αποφασιστικό για το μέλλον της πόλης μας, η άφιξη του σιδηροδρόμου. Ήδη από το έτος 1872 ο Αυστριακός Βαρόνος Φόν Χιρς,. Τραπεζίτης με διεθνείς διασυνδέσεις στους οικονομικούς και πολιτικούς κύκλους της εποχής, ίδρυσε μετά από σχετική σύμβαση με την τουρκική κυβέρνηση, εταιρία με την επωνυμία "Ανατολικοί Σιδηρόδρομοι" (Chemis de fer Orientaux).
Έτσι το σιδηροδρομικό δίκτυο επεκτείνεται από τη Θεσσαλονίκη στην ανατολική Μακεδονία και Θράκη, για να ενωθεί με τη γραμμή Αλεξανδρούπολης - Πυθίου - Κωνσταντινούπολης.
Ο σιδηρόδρομος όμως για να επιτελέσει το μεταφορικό του έργο, εκτός από τις γραμμές χρειάζεται σταθμούς και άλλες εγκαταστάσεις. Έτσι από τη Θεσσαλονίκη μέχρι και την Αλεξανδρούπολη, άρχισαν να κατασκευάζονται σταθμοί και στάσεις σε πόλεις και χωριά, μεταξύ των οποίων και ο σταθμός της Δράμας, ο επιβλητικότερος και μεγαλύτερος σε όγκο και έκταση.
Από το έτος 1893 άρχισαν οι προπαρασκευαστικές εργασίες για τη διευθέτηση του χώρου, όπου θα κατασκευάζονταν ο σιδηροδρομικός σταθμός της πόλης μας. Στα εγκαίνια του έτους 1896, επίσημοι και ανεπίσημοι χειροκρότησαν τους ομιλητές, που αναφέρθηκαν στις μεγάλες προοπτικές που ανοίγονταν για την εμπορική ανάπτυξη της περιοχής με τη σιδηροδρομική σύνδεση και επικοινωνία της Δράμας με τη Θεσσαλονίκη και την Αλεξανδρούπολη και μέσω αυτών με την Βιέννη και Κωνσταντινούπολη αντίστοιχα.
Τα κτήρια των Ελληνικών σιδηροδρομικών σταθμών δεν έχουν όλα την ίδια αρχιτεκτονική μορφή. Οι βορειοελλαδικοί σταθμοί φτιαγμένοι από τη Γαλλική εταιρία των "Ανατολικών Σιδηρόδρομων", για λογαριασμό του Οθωμανικού Κράτους, φέρουν έκδηλη την κεντροευρωπαϊκή σφραγίδα, που εισήγαγε ο Αυστριακός Αρχιτέκτονας Γιόζεφ Βίλλας, ο οποίος εγκαταστάθηκε στην Δράμα το έτος 1894 για τις ανάγκες της ενωτικής σιδηροδρομικής γραμμής.
Συνεπώς και ο σιδηροδρομικός σταθμός της Δράμας έχει κεντροευρωπαϊκό στυλ. Είναι κτήριο διώροφο λιθόκτιστο με ορθογώνια κάτοψη, κεραμοσκεπές με αμφικλινή στέγη. Το ισόγειο του κτηρίου έχει εμβαδόν 332,65 τ.μ. και ο όροφος 295,70 τ.μ., ο δε όγκος του είναι 2.513.30 κ.μ.. Οι εγκαταστάσεις του καταλαμβάνουν έκταση 98.000 τ.μ. (98 στρέμματα).
Σταθμός όμως δεν είναι μόνο το κτήριο του, αλλά πλήθος από κινητά και ακίνητα πράγματα, όπως σιδηροτροχιές, κλειδιά, υδατόπυργο, μηχανοστάσια, μηχανές, τεχνικά συνεργεία και κάθε είδους βαγονιού.
Στο σταθμό της Δράμας υπάρχουν όλα τα παραπάνω αναφερόμενα, που είναι απαραίτητα για να πραγματοποιεί ο σιδηρόδρομος το έργο του.
Το τρένο με την ιδιόμορφη εμφάνιση του, τον όγκο του, το σκούρο χρώμα της ατμομηχανής, το πλήθος των βαγονιών, το ξεφύσημα του καπνού και του ατμού, τα σφυρίγματα, τους διάφορους θορύβους, ακόμη με την οφιοειδή πορεία του πάνω στις σιδηροτροχιές, πρόσφερε πλούσιες και ξεχωριστές εντυπώσεις στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων.
Γι' αυτό, παρόλο που είναι καθαρά τεχνολογικό επίτευγμα, ωστόσο, η αναμφισβήτητη γοητεία του, τόσο του ίδιου του τρένου, όσο και του σιδηροδρομικού ταξιδιού, δεν άργησε να συγκινήσει και να εμπνεύσει ποικιλότροπα λογοτέχνες, ποιητές, ζωγράφους και γενικότερα καλλιτέχνες, οι οποίοι το τοποθέτησαν τόσο ψηλά, απ' ότι δικαιούται ένα άψυχο σιδερένιο μηχάνημα.
Περισσότερα... »
Μουσείο Τρένων Δράμας Το νεότερο μέλος που προστέθηκε πρόσφατα στην οικογένεια των Σιδηροδρομικών Μουσείων είναι το Μουσείο Τρένων Δράμας με την υποστήριξη της Λέσχης Σιδηροδρομικών και Φίλων Σιδηροδρόμου Δράμας «Ήφαιστος».
Διεύθυνση:
Τηλέφωνο:
Fax: 25210-38500
e-mail: 
Πύλη στο Internet:
